Scheldedispuut

De verdiepingen van de Westerschelde heeft een lange voorgeschiedenis van meningsverschillen tussen Nederlanders en Vlamingen.  (lees polderboek II)

Dat was voor de recente DERDE VERDIEPING niet anders, met dat verschil dat de kennisverschillen tussen politici en technici nooit eerder zo duidelijk aan het licht gekomen zijn.

Er is trouwens ook veel vooruitgang geweest rond de professionele kennis over de limieten van deze verdiepingen. Die beroepskennis is ook samengebracht in twee zogenoemde SCHELDE  SYMPOSIUMS, georganiseerd VOOR en NA de recente DERDE verdieping.
We schrijven dan over de VLAAMS-NEDERLANDSE SCHELDECOMMISSIE en de symposia van het universitaire HOF VAN LIERE  van donderdag 11 december 2008, en van het Congrescentrum ELZENVELD op donderdag 3 juni 2011.

Nooit eerder is zo duidelijk aangetoond dat de kennis over de Westerschelde in Nederland zit, en NIET in Vlaanderen.

De Vlaamse prof. Meire is in de discussies rond “de Groene leugens” geen onbesproken figuur. Zijn “groene” studies waren in het verleden geen onbesproken publicaties. Zo ook zijn recente publicatie in DE STANDAARD van vrijdag 1 juli 2011 – Westerschelde-opzet deugt niet : Waarover wij de volgende Nederlandse reacties en commentaren hieronder overnemen.

 

Zierikzee, 3 juli 2011, Leendert Van Melle. Als twee hoogleraren, die nauw bij het Westerschelde-dossier betrokken zijn, in een krant en dringend advies aan de Vlaamse Regering geven en als dat voor 19 Vlaamse en Nederlandse hoogleraren medeondertekend wordt behoeft dat artikel een analyse. 
Déjà vu 

Zo’n artikel heb ik eerder gelezen. De Nederlandse regering heeft in 2009 een alternatief voor de Herwigepolder onderzocht en binnen een paar dagen verscheen in de NRC een artikel van dezelfde hoogleraren Patrick Meire en Peter Herman, getiteld: “Kabinetsplan maakt alles erger”. Ook die brief eindigde met een oproep aan het kabinet om een alternatief in de Westerschelde niet uit te voeren. Een opmerkelijke overeenkomst. Het gebeurt niet vaak dat wetenschappers zich in een krant populistisch tot een regering richten om een besluit wel of niet te nemen.

Kwaliteitsborging 

Professor Herman heeft voor het rapport van Deltares, waarop het alternatief van de Nederlandse regering gebaseerd is, de kwaliteitsborging uitgevoerd. Hoe kan hij als wetenschapper aan de ene kant een rapport op kwaliteit toetsen en aan de andere kant een krantenartikel schrijven dat het zelfde rapport indirect tot de grond toe afbrandt? Hier worden wetenschappelijke criteria met voeten getreden, maar is ook integriteit aan de orde. Überhaupt moeten vragen gesteld worden bij dit soort publicaties van wetenschappers. Zij worden verondersteld objectief en neutraal te zijn, maar als men met populistische krantenartikelen met onwaarden erin een regering wil beïnvloeden dan is dat zeer afkeurswaardig.

Misleidende suggestie 

Meire en Herman stellen dat het een gemiste kans is om tussen Saftinghe en Prosperpolder een groot schorrengebied te maken. Dat is misleidend. Zij vergeten te vermelden dat dwars door dat gebied een gasdam loopt die het gebied door midden deelt. Daardoor kan het gebied zich morfologisch niet ontwikkelen. De plannenmakers van de Ontwikkelingsschets 2010 hebben nauwelijks naar de insprekers geluisterd. Dat gold voor inspraak die het plan wilde verbeteren als voor inspraak van tegenstanders die inhoudelijk op fouten of omissies wezen. Meerdere insprekers hebben voorgesteld om de gasdam te verwijderen om er één gebied van te maken. Dat is afgewezen omdat het te duur was.

Meire was in februari 2009 getuige deskundige in de hoorzitting van de Tweede Kamer over natuurherstel Westerschelde. Daar kwam het rapport van Deltares en Arcadis ter sprake dat concludeerde: Het effect van ontpolderen van de Hedwigepolder is zo klein dat het geen argument voor of tegen ontpolderen oplevert. Dat staat in flagrante tegenspraak met zijn artikel in de Standaard. In die hoorzitting waren drie hoogleraren (Meire, Heip en Vriend) het er over eens dat de Westerschelde in een nauwe jas zit voor de natuurlijke dynamiek van estuarium. 600 ha ontpoldering (0,7% v/d Westerschelde) voegt daar niets aan toe of af. Het is slechts een symboolfunctie, stelden de wetenschappers destijds in de hoorzitting. Natuurherstel komt er op neer dat met behulp van de beschikbare kennis zo veel mogelijk de processen in een estuarium nagebootst worden. Daaruit is

het slim baggeren ontstaan, waardoor het twee geulensysteem intact gehouden wordt en laagdynamische gebieden gecreëerd worden. Dat is wat het buitendijks natuurherstel van het alternatief van Bleker inhoudt. Meire en Herman weten dit donders goed. Dat zij dit negeren is uiterst laakbaar. (Ik zou veel meer bijvoeglijke naamwoorden willen gebruiken maar de hoofdredacteur heeft ingegrepen)

Wat is er aan de hand? 

Via een interessante afstudeerscriptie over de Westerschelde-problematiek aan de UU, opleiding Master Publiek Management door Aster van Tilburg krijgen we inzicht. In haar scriptie “Verdrinken in (ont)polderen” heeft zij identiteitsgevoelige strijdpunten en de emoties daarbij in relatie tot het besluit tot natuurherstel onderzocht. Zij heeft van stakeholders in het Westerscheldedossier uiterst interessante uitspraken ontlokt en deze vast gelegd. Zo verklaarden zowel Peter Symens van het Vlaamse Natuurpunt als Bert dagen een stuk in de NRC plaatsten. Dat Symens hier een bezittelijk voornaamwoord gebruikt, is typerend. Uit het onderzoek van Aster van Tilburg blijkt ook dat er door het Natuurpunt “keihard gelobbyed” werd bij de Europese Commissie, wat tot gevolg had dat Balkenende een lastige brief van EC kreeg. De Tweede Kamer werd door Natuurpunt op de hoogte gebracht en Balkenende zei dat de persoon die die brief gelekt had gevierendeeld zal worden. Aster van Tilburg:

“Door contacten met de Europese Commissie kon het Natuurpunt er voor zorgen dat er een brief werd gestuurd naar Balkenende waarin zorgen werden geuit over het natuurherstel in de Westerschelde. Volgens Peter Symens is dat (in 2009. red) de reden geweest dat er een dubbelbesluit is genomen waarin de optie van ontpoldering nog open werd gehouden. Er was periodieke voortgangsoverleg tussen Natuurpunt en de Europese Commissie over het natuurherstel in de Westerschelde.” 

Deze informatie zegt veel over het Natuurpunt, maar nog meer over de werkwijze van de Europese Commissie en de invloed van de milieulobby in Brussel.